Psychoterapia poznawczo-behawioralna

Na czym polega
podejście poznawczo-behawioralne

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (z ang. cognitive-behavioral therapy – CBT) to metoda leczenia zaburzeń psychicznych, trudności emocjonalnych oraz problematycznych zachowań.

Jej celem jest poprawa jakości życia pacjenta poprzez modyfikację zachowań i sposobu myślenia. W praktyce psychoterapia poznawczo-behawioralna obejmuje różnorodną grupę terapii o wspólnych założeniach teoretycznych, w ramach których uznaje się, że objawy psychopatologiczne, dysfunkcjonalne zachowania i emocje jednostki można wyjaśnić na podstawie teorii uczenia i uwzględnienia pośredniczącej roli procesów poznawczych.

Badania naukowe nad skutecznością terapii poznawczo-behawioralnej sprawiły, że jest ona najlepiej udokumentowaną formą leczenia metodami psychologicznymi.

Znaczenie relacji terapeutycznej

Mimo różnic w procesie terapeutycznym można wskazać pewne cechy wspólne: oparcie terapii na współpracy między terapeutą a pacjentem, zorientowanie na rozwiązanie problemu, skupienie na teraźniejszości, ograniczenie w czasie, stosowanie odpowiednich technik terapeutycznych. Terapeuta CBT wspólnie z pacjentem w pierwszej kolejności przygląda się temu, jak dla aktualnie zgłaszanych problemów/objawów ma znaczenie to, co się zdarzyło w przeszłości, a przede wszystkim jakie znaczenie pacjent nadaje danemu doświadczeniu, zakładając, że nasze wzorce (pożądane i niepożądane) myślenia, odczuwania i reagowania kształtują się w ciągu naszego życia, w oparciu o predyspozycje biologiczne oraz oddziaływania środowiskowe.

Dzięki temu psychoterapeuta może je obserwować na „tu i teraz” w gabinecie, pomagać pacjentowi je identyfikować i decydować, jakie części chce podtrzymywać, a jakie chce zmieniać.

Cele psychoterapii poznawczo-behawioralnej

wykorzystując techniki CBT (poznawcze, behawioralne i wyobrażeniowe), dążymy do ich zmiany w uzgodnionym, pożądanym i zdrowym dla pacjenta kierunku.

CBT jest skuteczną metodą leczenia problemów psychicznych występujących zarówno u osób dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. Jest stosowana w leczeniu m.in.:

depresji,
lęków,
zaburzeń związanych z traumą i stresem,
problemów emocjonalnych diagnozowanych jako zaburzenia adaptacyjne,
osób chorych somatycznie,
a wraz z rozwojem tzw. III fali terapii także zaburzeń osobowości.

Jak wygląda psychoterapia poznawczo-behawioralna

Psychoterapia poznawczo-behawioralna może się od siebie różnić. Różnice te będą wynikały z cech jednostkowych pacjenta, specyfiki problemu, indywidualnych celów, z którymi zgłasza się osoba, jak również narzędzi terapeutycznych, jakie w danym przypadku wybierze terapeuta CBT.

Pierwsze spotkania

Początkowe spotkania to sesje konsultacyjno-diagnostyczne, w trakcie których psychoterapeuta wraz z klientem wspólnie ustalają cele, formę oraz długość współpracy.

„Ludzi nie niepokoją rzeczy, lecz ich mniemania o rzeczach.”

Epiktet